International Women’s Day: The Gulabi Gang

gulabi

Written by Randeep Singh

The days leading up to International Women’s Day saw the screening of “India’s Daughter,” a documentary on the rape of murder of Jyoti Singh in New Delhi in 2012. Singh’s rape and murder provoked a national catharsis of demonstrations, clashes with police and soul-searching on how to better protect India’s (middle-class) women from sexual predators.

Singh did not come from privileged circumstances, but she had the aspirations of a middle-class woman. That made her worthy enough of respect of the middle-class. There were however no moments of silence for those indigent Indian women who are raped daily, no national march to fight for the rights of the dispossessed in rural India, the majority of the country’s women.

The Gulabi Gang is a woman’s movement that was started by poor women in 2006 in Bundelkhand, Uttar Pradesh. It began as a band of women who humiliated and punished men for abusing their wives. Today, it has over 300,000 members and fights against dowry death, rape, child marriage and child molestation and caste oppression in northern India.

The Gulabi Gang do not attend classes at Delhi University, read Byron or catch flicks at the multiplex. The antithesis of the modern, enlightened Indian women, they have struck at the heart of patriarchy without the help of NDTV, academia and marches along Rajpath. The fact that this movement has taken place and grown in rural India, tells us that this is where the real battle against violence against women is to be fought if it is to be won.

Advertisements

‘KarmaaN Maari – The Ill Fated’ a poem by Shehnaz Parveen Sahar

An Urdu poem in English and Punjabi.
Punjabi shahmukhi
Punjabi roman
Urdu
English

photofromshenaz

.


Punjabi Shahmukhi >

.
کرماں ماری

ہنے ہنے
میں فیر
اوس محفل
توں
نس آئی آں
جتھے رفو،زاہدہ ،عرشی، ٹیبی
میرے
آل دوالے
بیٹھیاں میرے لہنگےاتّے
چمپا گوٹا لا رہئیاں نے
میرے ہتھیں
شگن دی مہندی
متھےاتے
جھومر ٹکہ
لا رہئیاں نے
بابل والے گیت وداعی
گا رہئیاں نے
ویکھو سب دیاں ونگاں ویکھو
چھنک کھنک کے
ایہہ وی سنگت پا رہئیاں نے

ایہہ سب کُج پر کاہدے لئی اے

جھلییو
تسی تے کج وی جاندیاں نئیں
اگے اگ دا
کرماں ساڑدا
لال سمندر
ٹھاٹھاں ماردا آ ڈُھکیا اے
انج کرنا تسی
مینوں اپنے نال ای لے کے ٹرجانا

ایس توں پہل۔۔۔
گیت تہاڈےاگ وچ سڑ کے
پُھٹ پُھٹ روون
چیکاں مارن

اڑیو
میری گل تاں سن لئو
کتھے چلیاں
مڑ کےویکھو
واپس آئو
سکھیونی
مینوں گل نال لائو
سن لئو اڑیو
خورے میریاں آوازاں
نوں کیوں نئیں سُن دیاں
اپنےسارے گیت نمانے لیندیاں جائو
ویکھوکسراں
میرے گل وچ بانہواں پا کے
چیکاں مار کے
رو پئے سارے

خورے مینوں کلیاں چھڈ کے
کیوں تسی ساریاں
ٹر گیئاں جے
پچھے اپنیاں آوازاں وی چھڈ گئیاں جے
اے آوازاں
میری جان دے پچھے پے گیئاں نے

گوٹے کرناں بھریاں چُنیاں دے نال
اتھرواں والیاں۔۔۔ اکھیاں نوں
کج ہوروی کنڈے مل جاندے نے
ہونٹ سدا لئی سل جاندے نے

اُتّوں تہا ڈ یاں کن من کن من آوازاں نے
ساہ لینا وی اوکھا کیتا

سنونی اڑیو
اک گل دسّو
آخر تسی اے ساریاں رل کے
اچی اچی
ہسدیاں کیوں جے؟؟؟

شہناز پروین سحر
..

.

< Punjabi, roman

KarmaaN Maari
By
Shehnaz Parveen Sahar

Hunnay hunnay
maiN fer
oss mehfil
tooN
nuss aye aaN
jithay raffo, zahida, arshi, tabby
mere
aalay dwaalay
baithiyaan mere lehngay uttay
champa gotta la rahyaaN naiN
mere hatheeN
shagn dee mehndi
mathay uttay
jhoomar tikka
la rahyaaN naiN
babul walay geet vidaee
ga rahyaN naiN
vekho sab diyaN wangaN vekho
chhanak khhanak ke
eh ve sangat pa rahyaaN naiN

eh sab kujh per kahday laye ae
jhalliyo
tusseiN te kujh ve jandiyaN nahin
aggay agg da
karmaN saarrda
laal smundar
tthatthaN marda aa Dhukeya ae
inj karna tusseiN
mainuN apnay naal ee lae ke tur jana

ais toon pehlaN
geet tuhaday agg vich surr ke
phutt phutt rowan
cheekaN maran

Arreyo
meri gal te sunn lao
kithay chaliyaN
murr ke vekho
wapas aao
sakhiyo nee
mainun gal nal lao
sunn lao arreyo
khawray meriyan awazaN
nooN kiyuN nahin sunndiyaN
apnay saaray geet nomaanay laindiyaN jao
vekho kissraN
mere gal vich baNhwaN paa ke
cheekaN maar ke
ro pai saaray

Khawray mainuN kaleyaN chudd ke
kiyuN tueeiN saariyaN
Tur gayaN je
pichhay apniyaN awazaN ve chudd gayaN je
eh awazaN
meri jan de pichay paindiaN naiN

gottay kirnaN bhariyaN chuniyaN naal
athro valiyaN…. akhiyaN nooN
kujh hor ve kanday mil janday naiN
honT sada laye sil janday naiN

Sunno nee Arriyo
ek gul dusso
akhar tusseiN eh sariyaN rul ke
uchi uchi
hudiyaN kiyuN je????
..


Urdu, original >

.

کرماں ماری

ابھی ابھی
میں پھر
اُس محفل سے اٹھ
بھاگی ہوں
جس میں
رفو، زاہدہ ،عرشی، ٹیبی
میرے
لہنگے پر چمپا گوٹا لگا رہی ہیں
میرے ہاتھوں پر مہندی
اور
میرے ماتھے
مانگ کا ٹیکہ سجا رہی ہیں
بابل کی دعائیں لیتی جا
گاتی جاتی ہیں
دیکھو
میری چوڑیاں دیکھو
ساتھ تمھارے
وہ بھی کچھ
گنگنا رہی ہیں

لیکن یہ سب
کیا ہے آخر
کیا تم کو کچھ خبر نہیں ہے
اس سے آگے
آگ کا دریا
کیسےٹھاٹھیں ماررہا ہے
مجھےیہاں سے لے جائواب
قبل اس کے
یہ گیت تمھارے
چیخیں ماریں
پھوٹ پھوٹ کر رونے لگیں سب
اور
ذرا تم رکو
بتائو
کہاں چلی ہو
کیا تم تک آوازیں میری پوہنچ رہی ہیں
سنو
میری آوازتو سن لو
مجھےبھی ساتھ میں لے کر جائو
مجھے اکیلا چھوڑ کے
ایسے
کیسے تم سب جا سکتی ہو
واپس آئو
آجائو ناں

کم از کم یہ گیت تمھارے
اپنے ساتھ ہی لیتی جائو
دیکھو یہ آوازیں میری
جاں لے لے لیں گی

تم اپنی
آوازیں چھوڑ کے چلی گئی ہو
یہ آوازیں تو
بلکل پاگل کردیتی ہیں
اور
گوٹا کرن بھرے دوپٹے سے
آنسو صاف کرو تو آنکھیں
اورسپنے
سب چھل جاتے ہیں
ہونٹ سدا کو سل جاتے ہیں
اوپر سے
تمھاری
آوازیں ہیں

سنو۔۔۔
یہ تم سب
آخراتنا
ہنستی کیوں ہو؟؟؟

شہناز پروین سحر
..

.


< English

The Ill-Fated
By
Shehnaz Parveen Sahar

Just now
again i
ran away
from the gathering
where
ruffo, zahida, arshi, tabby
are tucking silver gold decorations on
my wedding gown
hena in my hands
and
on my forehead
a tikka in the parting of my hair
‘take the prayers of your parents with you’
they are singing
look
look my bracelets
are also
humming along
with you

But what is
all this
do you not know
how a river of fire
rages on and on
in front of me
take me with you
before the time when
your songs
become screams
burst into tears
and you
just stop for a moment
say
where are you going
can you hear me
listen
hear my voice
take me with you
leaving me alone
like this
how can you go
come back here
come back

Your songs at least
take them with you
i tell you their echoes will claim
my life from me

You left
leaving behind your voices
these voices can
make anyone insane
and
with a cloth of silver gold decorations
when the tears are wiped then eyes
and dreams both
get scratched
lips get sealed forever
and on top of it
your
voices

Listen…
you all!
Why is it that you
laugh so much?

From Urdu by Fauzia Rafique
..

photo-shenaz

Shehnaz Parveen Sahar: An acclaimed poet from Pakistan.

 Photos from Sahar’s Facebook Page

.
.

“Cinema for Change” – Addressing Violence Against Women

2010_0301_women_hands_m

The South Asian Film Education Society (S.A.F.E.S.) hosted its first “Cinema for Change” film festival from April 19 to April 21, 2013. The theme: “Addressing Violence Against Women.”

Friday, April 19, 2013

The Guest Filmmaker, Samar Minallah, appeared at the opening night by Skype from Pakistan. Her documentary, “Swara: A Bridge Over Troubled Water,” looked at “swara,” the practice of using unmarried girls as compensation to settle disputes between families.  The practice of “swara” in the film of the same name, typically takes place as follows. One man kills another man and the family of the man who has been killed wants compensation from the murderer. The compensation takes the form of a girl, transferred from the family of the murderer to the family who would otherwise seek revenge. The girl is then expected to live in the “other” family as a daughter-in-law.

The practice of “swara” is well-known in North-West Pakistan and in other tribal communities and stopping it, Minallah admits, can be dangerous. The murderer (whose family pays the girl as compensation) is “let off the hook;” stopping that compensation would mean that the murderer must otherwise pay for his crime which, Minallah notes he will typically go to any lengths to avoid. Although Minallah acknowledges the challenges in fighting “swara,” she has helped bring awareness of the issue to the public and to policymakers through short public service-announcements. She also works to sensitive the police to the problem after the practice was made illegal through legislation passed in 2004. A growing number cases of “swara” moreover are being reported and addressed through public interest-litigation (200 cases were reported in 2011).

swara

Saturday, April 20, 2013

The second day saw the screening of “Common Gender” (2012), a Bangladeshi activist-documentary on the life of the hijra (intersexual) community of Dhaka and the violence underlying the social process of gendering. The two other films were “Afghanistan Unveiled” (2007) and “Provoked” (2006).

The film “Provoked,” is based on the true story of Kiranjit Ahluwalia, a Punjabi woman in the United Kingdom who was sentenced to life in prison for the murder of her husband in 1989. Her conviction was set aside in 1992, partly through the help of the women’s advocacy and outreach group, Southhall Black Sisters. The judge noted that because of years of  abuse, Kiranjit suffered severe depression and battered women syndrome; her mental responsibility for the act was thus “diminished.” She had also been “provoked,” but was unable to retaliate right away because of her mental state. Her case (R v. Ahluwalia) changed English law, leading to the setting aside of convictions for battered women in 1992 and thereafter.

Sunday, April 21, 2013

In “Saving Face,” we hear the stories of two survivors of acid attacks in Pakistan, Zakia and Rukshana. While highlighting the brutality of the attacks and their affect on the women, we see how the problem is being fought through cooperation between reconstructive surgeons, policymakers, lawyers, the media and NGO’s is key in bringing perpetrators to justice and helping women rebuild their lives.

In “Bol” (2012) Meghna Halder presents a short-film in three parts through masks, puppetry and shadows. Whereas the “The Cyclist” looks at the facelessness of the Indian Muslim woman who died in a bomb blast in Bangalore, “The Rape” looks at how two women went missing in Kashmir and were presumed to have been raped and disposed of by the Indian Army. In “The Mask,” Meghna presents the story of a man who wakes one day to find his face has been stolen. All three films were layered with meanings, teasing one’s interpretations.

While the issue of violence against women is ongoing and oftentimes distressing, I admire the filmmakers’ use of film as a medium for raising social awareness of the problem. In Minallah, we saw an example of the activist film-maker who has continued to make films despite risk to herself. In three films, we saw how individual and community activism can bring about social change such as the passage of law against “swara” and acid-attacks in Pakistan or the precedent-setting case of Kiranjit Ahluwalia in the United Kingdom. While the struggle continues, the SAFES has hopefully played its own part in presenting “cinema for change.”

For a list of all films shown and descriptions, go to: http://southasianfilm.blogspot.ca/

Israeli mother Addresses European Parliament

Dr. Nurit Peled-Elhanan is the mother of Smadar Elhanan, 13 years old when killed by a suicide bomber in Jerusalem in September 1997. Below is Nurit’s speech made on International Women’s Day in Strasbourg earlier this month.

Thank you for inviting me to this today. It is always an honour and a pleasure to be here, among you (at the European Parliament).

However, I must admit I believe you should have invited a Palestinian woman at my stead, because the women who suffer most from violence in my county are the Palestinian women. And I would like to dedicate my speech to Miriam R’aban and her husband Kamal, from Bet Lahiya in the Gaza strip, whose five small children were killed by Israeli soldiers while picking strawberries at the family`s strawberry field. No one will ever stand trial for this murder.

When I asked the people who invited me here why didn’t they invite a Palestinian woman, the answer was that it would make the discussion too localized.

I don’t know what is non-localized violence. Racism and discrimination may be theoretical concepts and universal phenomena but their impact is always local, and real. Pain is local, humiliation, sexual abuse, torture and death, are all very local, and so are the scars.

It is true, unfortunately, that the local violence inflicted on Palestinian women by the government of Israel and the Israeli army, has expanded around the globe, In fact, state violence and army violence, individual and collective violence, are the lot of Muslim women today, not only in Palestine but wherever the enlightened western world is setting its big imperialistic foot. It is violence which is hardly ever addressed and which is halfheartedly condoned by most people in Europe and in the USA.

This is because the so-called free world is afraid of the Muslim womb.

Great France of “la liberte égalite et la fraternite” is scared of little girls with head scarves. Great Jewish Israel is afraid of the Muslim womb which its ministers call a demographic threat.

Almighty America and Great Britain are infecting their respective citizens with blind fear of the Muslims, who are depicted as vile, primitive and blood-thirsty, apart from their being non-democratic, chauvinistic and mass producers of future terrorists. This in spite of the fact that the people who are destroying the world today are not Muslim. One of them is a devout Christian, one is Anglican and one is a non-devout Jew.

I have never experienced the suffering Palestinian women undergo every day, every hour, I don’t know the kind of violence that turns a woman’s life into constant hell. This daily physical and mental torture of women who are deprived of their basic human rights and needs of privacy and dignity, women whose homes are broken into at any moment of day and night, who are ordered at a gun-point to strip naked in front of strangers and their own children, whose houses are demolished , who are deprived of their livelihood and of any normal family life. This is not part of my personal ordeal.

But I am a victim of violence against women insofar as violence against children is actually violence against mothers. Palestinian, Iraqi, Afghan women are my sisters because we are all at the grip of the same unscrupulous criminals who call themselves leaders of the free enlightened world and in the name of this freedom and enlightenment rob us of our children.

the-weeping-woman-of-pere-lachaise

Furthermore, Israeli, American, Italian and British mothers have been for the most part violently blinded and brainwashed to such a degree that they cannot realize their only sisters, their only allies in the world are the Muslim Palestinian, Iraqi or Afghani mothers, whose children are killed by our children or who blow themselves to pieces with our sons and daughters. They are all mind-infected by the same viruses engendered by politicians. And the viruses , though they may have various illustrious names–such as Democracy, Patriotism, God, Homeland–are all the same. They are all part of false and fake ideologies that are meant to enrich the rich and to empower the powerful.

We are all the victims of mental, psychological and cultural violence that turn us to one homogenic group of bereaved or potentially bereaved mothers. Western mothers who are taught to believe their uterus is a national asset just like they are taught to believe that the Muslim uterus is an international threat. They are educated not to cry out: `I gave him birth, I breast fed him, he is mine, and I will not let him be the one whose life is cheaper than oil, whose future is less worth than a piece of land.`

All of us are terrorized by mind-infecting education to believe all we can do is either pray for our sons to come back home or be proud of their dead bodies.

And all of us were brought up to bear all this silently, to contain our fear and frustration, to take Prozac for anxiety, but never hail Mama Courage in public. Never be real Jewish or Italian or Irish mothers.

I am a victim of state violence. My natural and civil rights as a mother have been violated and are violated because I have to fear the day my son would reach his 18th birthday and be taken away from me to be the game tool of criminals such as Sharon, Bush, Blair and their clan of blood-thirsty, oil-thirsty, land thirsty generals.

Living in the world I live in, in the state I live in, in the regime I live in, I don’t dare to offer Muslim women any ideas how to change their lives. I don’t want them to take off their scarves, or educate their children differently, and I will not urge them to constitute Democracies in the image of Western democracies that despise them and their kind. I just want to ask them humbly to be my sisters, to express my admiration for their perseverance and for their courage to carry on, to have children and to maintain a dignified family life in spite of the impossible conditions my world in putting them in. I want to tell them we are all bonded by the same pain, we all the victims of the same sort of violence even though they suffer much more, for they are the ones who are mistreated by my government and its army, sponsored by my taxes.

Islam in itself, like Judaism in itself and Christianity in itself, is not a threat to me or to anyone. American imperialism is, European indifference and co-operation is and Israeli racism and its cruel regime of occupation is. It is racism, educational propaganda and inculcated xenophobia that convince Israeli soldiers to order Palestinian women at gun-point, to strip in front of their children for security reasons, it is the deepest disrespect for the other that allow American soldiers to rape Iraqi women, that give license to Israeli jailers to keep young women in inhuman conditions, without necessary hygienic aids, without electricity in the winter, without clean water or clean mattresses and to separate them from their breast-fed babies and toddlers. To bar their way to hospitals, to block their way to education, to confiscate their lands, to uproot their trees and prevent them from cultivating their fields.

I cannot completely understand Palestinian women or their suffering. I don’t know how I would have survived such humiliation, such disrespect from the whole world. All I know is that the voice of mothers has been suffocated for too long in this war-stricken planet. Mothers` cry is not heard because mothers are not invited to international forums such as this one. This I know and it is very little. But it is enough for me to remember these women are my sisters, and that they deserve that I should cry for them, and fight for them. And when they lose their children in strawberry fields or on filthy roads by the checkpoints, when their children are shot on their way to school by Israeli children who were educated to believe that love and compassion are race and religion dependent, the only thing I can do is stand by them and their betrayed babies, and ask what Anna Akhmatova–another mother who lived in a regime of violence against women and children–asked:

Why does that streak o blood, rip the petal of your cheek?

Togetherness_Jewish_Palestinian_Child_political_solution

Published in “Jews for Justice for Palestinians”: http://jfjfp.com/?p=7720

‘Skeena: a Woman Beyond Borders سکینہ: سرحداں توں پار دی عورت’ Review by Surjeet Kalsey

Presented by Surjeet Kalsey at the launch of novel ‘Skeena’ by Fauzia Rafique (Libros Libertad, 2011) in Surrey on April 9, 2011

سکینہ: سرحداں توں پار دی عورت
(فوزیہ رفیق دا ناول “سکینہ”)
ریویو: سرجیت کلسی

فوزیہ رفیق دے ناول “سکینہ” نال میرا رشتہ بہت پرانا ہے کوئی ویہہ پنجھی سال پہلاں جدوں میں فوزیہ نوں اک کانفرنس تے ٹورانٹو ملی سکینہ ناول اودوں دا ہی لکھیا جا رہیا سی۔ اس دے کانڈ ہولی ہولی وگست ہوندے گئے تے ہن آخری روپ وچ ساڈے ہتھاں وچ پہنچیا ہے۔ ناول دی شروعات مادھو لال حسین دی اس کافی نال بہت ہی خوبصورت ڈھنگ نال ہوندی ہے اتے کافی دی ہر سطر ناول دا اک کانڈ ہو نبڑدی ہے:

جھمے جھم کھیڈ لے منجھ ویہڑے، جپدیاں نوں ہر نیڑے
ویہڑے دے وچ ندیاں وگن، بیڑے لکھ ہزار
کیتی اس وچ ڈبدی ویکھی، کیتی لنگھی پار
اس ویہڑے دے نو دروازے، دسویں قلف چڑھائی
تس دروازے دے محرم ناہی، جت شوہ آوے جائی
ویہڑے دے وچ آلا سوہے، آلے دے وچ تاکی
تاکی دے وچ سیج وچھاواں، آپنے پیا سنگ راتی
اس ویہڑے وچ مکنا ہاتھی، سنگل نال کھہیڑے
کہے حسین فقیر سائیں دا، جاگدیاں کوں چھیڑے
(مادھو لال حسین لاہور، ١٥٣٩-١٥٩٩)

بھاگ (١) منجھ ویہڑے (پنڈ ١٩٧١)، سماں “لوڈھے ویلے”،” نماشیں” تے اگلا پاٹھ “رات” ہے۔
بھاگ (٢) مکنا ہاتھی (لاہور ١٩٨١)، جس وچ “میلہ” تے میلے وچ محبوب نوں ملن دا تصور –
رات ویلے محبوب نوں ملن جاندیاں ہولی ہولی تر کدھرے تیری پازیب دی آواز توں لوکاں نوں خبر نہ ہو جائے؛ “اگلے دیہاڑے” دیکھی جائے گی کیہ ہوندا اے تاں جاں فیر “کنڈھے رہی کھلو” ١٩٨٢ دا واقعہ ہے۔

بھاگ (٣) سنگل نال کھہیڑے (ٹورانٹو ١٩٩١) دی “سویر”؛ ٹورانٹو دی “رات” تے ٹورانٹو دے ہی “سرگی ویلے” ساریاں گھٹناواں دا پسار پیکا گھر پاکستان، تے سوہرا گھر ٹورانٹو دا بہت نیڑے دا آلا دوالا ہے جس نال سکینہ دا کوئی واسطہ نہیں پیا ہووے۔ ملک بدلن نال اوہ سماج اوہ دھارناواں اوہ وطیرے تاں نہیں نہ بدلدے، جویں دے تویں ہی رہندے ہین، تے عورت دا درجہ وی اوہی رہندا اے جو گھردیاں نے دتا ہوندا ہے؛ سماج تاں پچھوں آؤندا ہے۔

بھاگ (٤) جاگدیاں کوں چھیڑے (سرے ٢٠٠١) جس وچ “ناں” وچ کیہ پیا اے، ناں تاں کوئی وی ہو سکدا ہے پر ناواں دے بھلیکھے کئی وار زندگی دے اینے وڈے بھلیکھے ہو نبڑدے ہین کہ جیہناں چوں نکلنا مشکل ہو جاندا ہے تے کجھ اس طرحاں دیاں گھٹناواں واپردیاں ہین “اگ”، “رولا”، تے “میری کوئی تواریخ نہیں”۔

سکینہ دا پسار دو ملکاں پاکستان تے کینیڈا وچ وچردا وگسدا تیہہ سالاں دا برتانت حاضر ہے۔ اک بالڑی دیاں معصوم اکھاں آس پاس جو دیکھدیاں ہین تے اوس دے کن جو وڈیاں نوں کہندیاں سندے نے تے فیر اوس دی آپنی نرچھوہ پاردرشی سوچ اوہناں گلاں تے گھٹناواں نوں جس طرحاں گرہن کردی ہے اوس دا ویروے سہت بیان دلچسپ ہے۔ سکینہ روشن دماغ تے سوخم دل والی کڑی دی حیاتی دا روچک تے بے باک ورنن ہے۔ گھٹنا-در-گھٹنا چھوٹیاں وڈیاں گھٹناواں اک دوجی دا ہتھ پھڑی لڑی ہار تردیاں ہین جویں اک سین بعد دوجا سین آ جاندا ہے تے فلم اگے ودھدی جاندی ہے۔ ناول دی ایہہ ودھاء جتھے جیون-برتانت ہون دا بھلیکھا پاؤندی ہے اوتھے اک پاتر-پردھان ناول والے سارے گن سمائی بیٹھی ہے۔ جگیاسا پاٹھک نوں نال لے کے چلدی ہے، اگے کیہ ہووےگا دی چیٹک لاؤندی ہے، پاٹھک نوں انگلی لا کے سکینہ دوڑی جاندی ہے۔

سکینہ دی بولی دی روانگی تے پچھمی پنجاب دی گھیو-گھنی پنجابی پڑھ کے اک وکھری قسم دا احساس ہوندا ہے جس وچ موہ، جھڑک، اپدیش تے صلاح دا احساس ہندا ہے محاورہ شدھ پنجابی تے شبد-چون ڈاڈھی ڈھکویں تے کھچ پاؤ۔ بھا دا رعب داب لہجہ، اماں دا گھر دے ہور جیاں تے دبدبے والا، موہ والا تے سلاہیا لہجہ بولی توں ہی انوبھو ہوندا ہے۔

سکینہ دا وشا-وستو: عورت۔ عورت دا پیکے گھر وچ، عورت دا سوہرے گھر وچ تے سماج وچ درجہ/رتبہٰ سبھیاچارک تے روائتی پچھوکڑ وچ سکینہ عورت دا اک بمب بن ابھردی ہے؛ جس بارے پیکیاں دے سوہریاں دے، تے سماج دے (ہینکڑ جاں اونر والے)، وچار جاں وچاردھارا تے دھارنواں دا کچا-چٹھا پیش کردی ہے۔ اوس دی بولنی، کہنی، رہنی، کرنی تے انسکھاوے ورتاریاں تے کنتو کرن دی سمرتھا نوں جو کھنڈھا کرکے رکھدے ہین کیونکہ اوہ اک عورت ہے جس دا رول حداں وچ رہنا ہے، ایتھوں تک کہ دند کڈھ کے ہسن دی وی مناہی ہے۔ ناول وچوں اگے دو بند پیش کردی ہاں ایہہ دو سین ہین جو پیکیاں دے پیار دیاں موہ دیاں ریشمی تنتاں وچ نوڑی سکینہ وڈی ہوندی ہے

١٩٨٢ وچ جدوں “کئی سیاسی پارٹیاں دے لیڈراں نوں گھر-بندی دا پتہ ہونا اے۔ سرکار کسے نوں اوہدے گھر وچ قید کردی اے، اخباراں وچ خبراں لگدیاں نیں، لوکی لیڈر نوں آزاد کراؤن لئی سرکار تے زور پاندے نیں۔ اوس لیڈر تے اوس پارٹی دا مل ودھ جاندا اے۔

“پر میں، آودے بھا تے ماں جی دی گھر-بندی وچ بس اک اینجہی زنانی آں جیہنوں آودے آپ نوں درست کرن دی لوڑ اے۔نہ اخبار وچ خبر آئی اے، نہ کسے نے میری آزادی لئی کسے نوں کجھ آکھیا اے، تے نہ میرا مل ودھیا اے۔

“ایہہ قیدن سوہنا پاؤندی، چنگا کھاندی تے سانبھ کے رکھی جاندی اے۔ اک گھر دی اتلی منزل تے اک بیڈ تے باتھ اے، کمرہ شاہی قلعے دیاں کئی کوٹھڑیاں توں وڈا ہونا اے۔ روز سویرے ساڈھے چھ وجے چاندی دی ٹرے وچ ناشتہ آ جاندا اے۔ قیدن ست وجے توڑی آودے چار سادی کاٹن دے سوٹاں وچوں اک پا کے تیار ہندی اے۔ نماز پڑھ، قرآن شریف دے تیہاں پاریاں وچوں اک پڑھنا شروع کردی اے۔ اوہ پارہ دس یاراں وجے توں پہلوں ختم ہو جاندا اے، کیدن اوہنوں ولاء پڑھدی اے، اس واری اردو وچ۔”

پیکیاں دے گھر وچ سانبھ سانبھ کے رکھی جاندی چیز وانگ عورت جد اچانک بیگانے گھر تور دتی جاندی ہے پتی دے گھر اودوں نو-ویاہی اتے اوتھوں دے نیم لاگو کر دتے جاندے ہن؛ سکینہ دی شادی کینیڈا دے اک رجے پجے گھر دے آدمی نال کر دتی جاندی ہے تے سکینہ ہن آپنا ملک چھڈ بیگانے ملک تے بیگانے گھر وچ نواز کردی ہے اجے اوس نوں اوتھوں دے ماحول وچ انکولن وی نہیں ہون دتا جاندا کہ میہنے طعنے تے کھروا ورتاؤ پہلاں ہی شروع ہو جاندا ہے۔ نویں ووہٹی دا چاء کدھرے اڈ پڈ جاندا ہے صرف اینا ہی واسطہ رکھیا جاندا ہے کہ گھر وچ اک عورت لیاندی گئی ہے جس دا فرض بندا ہے کہ اوہ باقی دے سارے جیاں دی خدمت کرے، جے کوتاہی کردی ہے تاں اوس نال جو سلوک کیتا جاندا ہے اوس دا دل-ونوا بیان ہے ٹورانٹو دا پتی دا گھر:

“لوکاں شور پایا ہویا اے، کوئی مینوں کھچ کے کھلاردیاں کہندا اے “گیٹ اپ سلٹ، اٹھ کنجری”!  کھلوندیاں ڈھڈ وچ پیڑ دا گھسن وجدا اے، آندراں پنجر نوں وجدیاں نیں، میں کبی ہو جانی آں۔ کوئی وال دھرو کے سدھیاں کردا اے، متھا کسے موڈھے دے ہڈھ وچ وجدا اے؛ گمڑ دیاں وسمدیاں چنگاں مچ پیندیاں نیں۔

“احتشام مینوں قالین تے چھکدا کچن دے فرش تے لیا سٹدا اے۔ ٹائیلاں ابھر کے میرے منہ تے وجدیاں نیں’ ممی جی نے ایہہ کیویں سوچیا کہ برینڈا ایہناں نوں ادھو-ادھ کر لگی اے؟ ٹائیلاں دور جان لگ پئیاں نیں، کوئی مینوں کھلاردا پیا اے۔

“وھاٹ دا فک از دس؟ اوہ میرا سر مائیکروویو وچ تن دیندا اے۔ ناساں  کچے چکن دیاں بوٹیاں وچ کھبھ کے پھیپھڑیاں نوں سڑے لہو دی ہواڑ نال بھر دیندیاں نیں۔

“تے ایہہ؟” اوہ مینوں گھسیٹ کے چلھے کول لے جاندا اے، دیگڑی دا ڈھکن چا، دھون تے ہتھ رکھ، میرا منہ وچ واڑ دیندا اے۔ گچی پیڑ دا شکنجہ، سر کھوہی دا ڈول، دماغ وچ سڑے لہو دی بوٰ ۔

“تیری ایہہ جرأت؟ توں میری ماں نوں بھکھیاں ماریں؟” کوئی مینوں ٹائیلاں تے پٹکاندا اے، وکھیاں فرش تے وجدیاں نیں، “کسے دی ماں تے نہیں مر گئی اے؟”

توں (عورت، اک بیوی) آپنے آپ نوں سمجھدی کیہ ایں؟ جویں سکینہ صرف اک نوکرانی ہووے تے صرف ممی جی دی تیمارداری تے سیوا لئی لیاندی گئی ہووے جویں اوس دا آپنے پتی احتشام نال کوئی دور دا وی واسطہ نہ ہووے اوہ صرف آپنی ممی جی دا تابعدار پتر ہووے تے ماں لئی نوکرانی توں کم کرواؤنا اوس دا دھرمی فرض ہووے؛ پرمپراوادی پتر دا فرض۔

خیر کہانی اگلے پڑ ول جاندی ہے۔ اینی کٹ مار کھا کے سکینہ جدوں رڑھدی کھڑدی گھروں نکل جاندی ہے تے اڈا دتا جاندا ہے کہ اوہ آپنے بوائے-فرینڈ نال بھج گئی اے آپنی عزت تے آنر بچاؤن لئی عورت دی عزت تے آنر نوں مٹی وچ ملا دتا جاندا ہے جویں اوس دی نہ کوئی عزت ہے نہ کوئی آنر۔ تے عام جنتا نوں کیہ؟ اوہناں دی سوچ پرم پراں دے سنگلاں وچ جکڑی سوچ اس توں اگے جا ہی نہیں سکدی تے اوہ سچ من کے عورت نوں بھنڈن لگ پیندے ہین۔ عورت اتے ہوندے تشدد دا مدعا سماج وچ بدل دا غبار بن کے رہ جاندا ہے؛ پیڑت دی حالت دھندلی کر دتی جاندی ہے تے تصویر کجھ اس طرحاں پینٹ کیتی جاندی ہے کہ لگے عورت قصوروار ہے۔ایہی کارن ہے کہ اجے وی آپنے پنجابی/بھارتی بھائی چارے وچ عورتاں/ماواں/دھیاں دے قتل پتیاں/باپاں ولوں کیتے جان دیاں خبراں آئے دن سنن نوں ملدیاں ہین۔ جدوں دوشی چارج کیتے جاندے ہین کیس کورٹاں وچ جاندے ہین تاں بچاء پکھ وچ قتل کیتیاں عورتاں اتے بدکاری دے دوش لا کے اوہناں دے قتل جسٹی فائی کیتے جاندے ہین۔گھناؤنے جرم کرن توں بعد وی دوشی آپنے ورتارے دی ذمہ واری عورت دے سر ہی مڑھ دیندے ہین۔

برینڈا دی مدد نال تے اک پنجابن بلوندر نال ہوئی جان پچھان صدقہ سکینہ ٹورانٹو توں بی سی صوبے دے شہر سرے آ جاندی ہے۔ جتھے اوہ ذکر کردی ہے کہ پچھلے دساں سالاں وچ پہلی وار اوس نوں آزاد آسمان تھلے ساہ لین دا احساس ہوندا ہے تے کینیڈا وچ آؤن دے دس سال بعد پہلی نوکری فارم ورکر دے طور تے ملن دا خوشی بھریا احساس اوس نوں باوری بنا دیندا ہے حالانکہ اوس نوں پتہ ہے کہ اوس دے بھا تے ماں جی نوں ایہہ کم پسند نہیں ہونا۔ ایتھے ہی فارم تے اوس دی ملاقات فارم دے مالک اقبال نال ہوندی ہے۔آس دی اک نویں کرن جاگدی ہے۔

سکینہ نوں لگدا ہے کہ اقبال اک بہت ہی سمجھدار تے ودھیا انسان ہے اتے اس اک خاص پاردرشی درشٹی ہے جس وچ ایہہ سبھ کجھ سنچت ہے:درد نوں سمجھن دا احساس تے شدت نال پیار کرن، کسے دا دکھ سن سکن تے ہر کسے پرتی ستکار ہے۔شبداں دی روح (ارتھاں) نوں سمجھن دی یوگتا ہے، بھاوکتا ہے جو بے شک عورت ہون دا گن ہے (جو کسے کسے وچ ہی ہوندی ہے)، حق انصاف دی سنجیدگی، نیتکتا دے اصولاں دی سوجھی ہے، صبر، سنتوکھ، سہنشیلتا۔ پیارے دے ہلار نے اوس دے سارے سوخم بھاو جگا دتے ہین تے اوس نوں اقبال وچ اوہ سارے گن دکھائی دے رہے ہن- کوملتا، ویدنا، سمندروں ڈونگھا ویدنا بھریا دل ہے تے جو پیار دے قابل (سچجا) ہے جو اوس دی زندگی دی ہاری ہوئی بازی مڑ توں جتا سکن دی شکتی رکھدا ہے۔ سکینہ نوں اقبال دا ملنا کجھ اس طرحاں دی مڑ-سرجیتی دا احساس دے دیندا ہے؛ اوس نوں چڑھدی جوانی دا پیار “اچا متھا” چیتے آ جاندا ہے۔ بے شک آپا نچھاور کرن والی عورت اک وار آپنا سبھ کجھ دل و دماغ، موہ پیار تے ضمیر دی سچمتا نال ارپن کر دیندی ہے بھانویں اوہ چھن-بھنگری ہو جاوے اس دا غم نہیں کردی۔

سکینہ دا پاتر آس پاس دی سوجھی تے آپنے عملاں دا آلے دوآلے تے پیندے اثر توں واقف تے چیتن شخصیت ہے -آلے دوآلے دا خیال رکھن دی سوجھی دانی سبھاء (ماں جی وانگراں)، بولن والے شبداں دا احساس ہے، دوسرے دے بولے شبداں دا صحیح ہنگارا بن جان دی سمرتھا ہے۔عورت اجیہی زندگی دی کامنا کردی ہے فیر اوس دی کامنا اوس نوں سماج دی دلدل وچوں کڈھن توں اسمرتھ کیوں رہندی ہے۔اوس دے پیار نوں پاپ تے اوس دی شخصیت نوں بھنڈیا جاندا ہے سکینہ لئی اقبال اوہ ربی روپ بن کے آیا جس نے اوس دے زخماں تے مرہم دا کم کیتا پر آس پاس وچردے فارماں وچ کم کرن والے ورکر جدوں سکینہ تے آوازے کسدے تاں “سلٹ” کہندے اوس دا جرم صرف ایہہ سی کہ اوس نے اقبال نوں جی-جانو پیار کر لیا سی۔

سماں بدلدا رہندا ہے ملک بدل جاندے ہین پر روڑیھوادی وچاردھارا تے جس طرحاں دا ورتاؤ عورت نال ہوندا ہے، جاں کیتا جاندا ہے اس وچ تبدیلی آؤندی نظر نہیں آؤندی۔ عورت دی ہونی نہیں بدلدی۔ ہاں، اوس در-وہاری ماحول نوں چھڈ کے کتے ہور چلے جانا، سرکھیا گھر وچ پناہ لے کے کینیڈا ورگے ملک وچ پراپت سہولتاں تے سپورٹ ورکراں دی مدد نال آپنی زندگی نوں مڑ کے جیون دا یتن کرن دا سنیہا ابھر کے ساہمنے آؤندا ہے، ایہی سنیہا پچھلے سال چھپے ناول “بلیک اینڈ بلو ساری” وچ وی ملدا ہے۔ عورت دی آپنی وتھیا نوں لوکاں ساہمنے پیش کرنا تے در-ووہاری موہل وچ دکھ-درد دا جیون کٹ رہیاں عورتاں لئی بھرپور تے شکتی شالی سنیہا ہے، مثال ہے جے میں دلدل چوں ابھر سکدی ہاں تے تسیں وی ابھر سکدیاں ہو ہمت کرو، پہلا قدم چک لوو، دہلیز توں پیر باہر پا کے تاں دیکھو، دنیا بدل جائے گی۔کیہ سچ مچ دنیا بدل جاوے گی؟ بہت شکتی شالی سنیہا ہے۔پر عورت نوں چوکھٹ چھڈن سار ہی جو مل تارنا پیندا ہے اوہ سکینہ دے آخری چیپٹر “میری کوئی تواریخ نہیں” وچ سپشٹ ہو جاندا ہے عورت دل و دماغ تے ذہنی طور تے ٹٹ جاندی ہے۔

“کول آودا اج وی اے تے لنگھیا کل وی۔ دوواں وچ ماں جی، بھا تے منحوس جینو ویہنی آں۔اوہ مینوں آودے دند نہیں وکھاندے۔ اوہناں دے دند ہیگے نے؟ میں کول ہو کے ویہنی آں۔ ماں جی نماز پڑھدے پئے نے؛ بھا حقہ پیندا پیا اے، تے جینو آودا منہ پیلی چنی وچ ولیٹی پئی اے۔ کئیاں دے مکھ چیتے نہیں آندے۔ ہالی توڑی میں اقبال تے گامو دا فرق نہیں پچھانیا۔”

ناول دے اخیر تے جو گھٹناواں واپردیاں ہین اقبال دا قتل تے پتہ لگنا کہ اقبال تاں اوس دے بچپن ویلے دا اوہی گامو ہے جو آپنی عورت نوں مار کے فرار ہو گیا سی؛ تے نال ہی سکینا دا اتوادیاں نال سنبندھ ہون دے شک دے گھیرے وچ آ جانا تے پولیس دا پہرہ ایہہ سبھ کجھ سوچ کے سکینہ نوں اک وار آپنا مانسک توازن گواچ گیا لگدا ہے جدوں سکینہ آپنے آپ نوں کہندی اے -“میری کوئی تواریخ نہیں، میری کوئی کہانی نہیں، میرا کوئی ناں نہیں” میں آودے آپ نوں چیتے کرانی آں۔

جدوں میں سکینہ دا سارا کھرڑا اس دی شاہ مکھی توں گورمکھی وچ اتارے توں بعد سکرپٹ دے پروف پڑھن لئی کر رہی ساں اس دا اک اک ورقہ اک اک سطر میں پڑھدی جا رہی ساں تے سکینہ اک سرحداں توں پار دی عورت ہو میرے ساہمنے اجاگر ہو رہی سی۔ سکینہ نہ پاکستان دی اے، نہ بھارت دی نہ انگلینڈ دی نہ کینیڈا دی سکینہ ہر اوس عورت دی دیہہ من تے ذہن تے ہنڈھائی حیاتی دا سجیو بمب ہے، ہر اوس عورت دی کہانی ہے جو پرم پرا دیاں سنگلاں وچ جکڑی پیدا ہوندی ہے تے جکڑی ہی دنیا نوں چھڈ کے جان توں پہلاں آپنے آپے دی غلام ستھتی تے کنتو کرن دی جرأت کردی ہے، بندھن مکت جیونا چاہوندی ہے تے اک آزاد سوے-مان والے ویکتی دی ماند ہی دنیا توں جانا چاہوندی ہے۔سکینہ کسے طریقے بچ جاندی ہے۔ تے جو عورتاں بچ جاندیاں ہین اوہ سماج دیاں ساریاں عورتاں نوں آپنی مثال دے کے دسنا چاہوندیاں نیں کہ جے تسیں بچ سکدیاں ہو تاں بچ جاؤ بھاویں گھر ہی کیوں نہ چھڈنا پوے، تے سکینہ اک مثال ہے۔پر ہزاراں سکینہ گھراں دے تشدد دی بلی چڑھ گئیاں نیں تے بلی دے رہیاں نیں تے بچ نہیں سکدیاں، اوس پرم پراوادی ماحول توں نکل نہیں سکدیاں، دنیا دا ڈر، رشتے داراں دا ڈر، کیہ کرن گیاں کتھے سر لکاؤن گیاں؟

قانون بدل گئے، عورتاں نے چلن بدل لئے، سہائتا مہیا ہو گئی، پر نہ پرم پرا دیاں لیہاں بھریاں نہ روڑیھوادی سوچ، نہ عورت پرتی دھارناواں ہی بدلیاں۔ سماجک سوچ تے ورتارا بدلن دی پکی نشانی ایہہ ہووے گی جس دن عورت نوں اک انسان سمجھ کے اوس نوں برابر دی عزت تے ستکار دتا جائےگا، اوس نوں گھٹیا درجے دی جاں نوکرانی دے طور تے نہ ورتیا جائےگا تے کسے عورت نوں مجبور ہو کے بدسلوکی دا ماحول چھڈن لئی ننگے-پیریں، سیت ادھی راتیں، نکے نکے بالاں نال آپنی چوکھٹ نہ چھڈنی پئے گی۔کسے باپ نوں آپنی کنجک دھی صرف آنر لئی بلی نہیں چڑھاؤنی پئے گی نہ ہی کسے پتی نوں اپنے بے لگام کرودھ دا شکار آپنی پتنی نوں بناؤنا پوے گا اوس دن ایہہ سماج رہن یوگ ہووےگا۔

سکینہ دی آمد کینیڈا دے پنجابی ساہت وچ نگھر وادھا ہے فوزیہ رفیق دی دلوں دھنوادی ہاں تے مبارک باد دیندی ہاں کہ سکینہ نے سماج نوں اک وار فیر جھنجوڑ کے جگاؤن دا جتن کیتا ہے۔

First published in Gurumukhi by Indo Canadian Times from Surrey BC in May 2011

View a partial presentation of this review by Surjeet Kalsey on YouTube

 Introduction to Surjeet Kalsey

Visit Surjeet’s blog

Read more Skeena reviews at Skeena Blog

Buy Skeena Online

.

.

Pakistan Media Dons Cower Down to Religious Pressure

Last week, after countless wrongful convictions and unjust deaths of women and non-Muslims, the democratic forces in Pakistan got together to demand an end to it all. The demands to abolish Shariat Courts, repeal the Blasphemy Laws, and to denounce the Federal Shariat Court’s attack on the Women Protection Act of 2006 were made, reiterated, and supported through press statements, conferences and demonstrations by nation-wide grassroots organizations yet the mainstream media did not cover any of it.

You saw the first such statement here last week issued by the Insani Huqooq Ittehad (IHI), and the latest was a demonstration in Islamabad where even in terrible weather, over 200 people came out in support of the statement issued by Joint Action Committee (JAC) but no mention of it was made by the media.

The JAC statement is quoted below:
‘We, the members of the Joint Action Committee for People’s Rights Lahore (JAC) and Women’s Action Forum are deeply concerned by the Federal Shariat Court’s verdict on 22.12.2010, that declared four clauses (11, 25, 28 and 29) of the Women Protection Act 2006 as unconstitutional. While the clauses may appear to make no substantive difference to the law the implications will be far reaching as by striking down sections 11 and 28 the verdict insidiously reintroduces the over-riding effect of Zina and Qazaf Ordinances which the WPA had removed. It also confuses the issue of separation of rape from zina that the WPA had established. The verdict of the FSC will certainly cause confusion in the administration of criminal justice.

‘The FSC’s verdict is both political and anti-women. In order to expand its own dwindling powers and encroach upon the jurisdiction of the higher Judiciary as well as the powers of the Parliament the FSC has used WPA (and by extension women, the most vulnerable section of society) as the means to pursue its objective. This attempt by the FSC to extend its jurisdiction beyond that envisaged by the Constitution of Pakistan is evidence of the insecurity of FSC and their keenness to gain greater power and influence through subjective interpretation of the Constitution and law which on the face of it, is unreasonable, malafide and unjust.

‘The preoccupation of the FSC is with procedural requirement of the WPA or other legislative instrument. This has little or no nexus with the scope of the court whose jurisdiction is only to determine whether a law or the provisions of a law is repugnant to Islam.

‘This is unacceptable to us and is indeed contrary to the vision of Quaid –e-Azam Mohammad Ali Jinnah.

‘The Joint Action Committee and WAF urge the Federal government and all four provincial governments who are respondents to this petition to challenge the verdict and ensure that the administration of justice in our country does not deteriorate further and result in intensifying problems of the public in general and women in particular. We expect a show of courage and integrity from the governments.

‘WE DEMAND THAT ALL PARALLEL JUDICIAL SYSTEMS INCLUDING THE FEDERAL SHARIAT COURT AND THE COUNCIL OF ISLAMIC IDEOLOGY BE IMMEDIATELY ABOLISHED.
In case the governments do not come forward the civil society will play its legitimate and expected role in Pakistan.’

The above statement is issued by the the following organizations:
AGHS Legal Aid Cell, Ajoka Theater Workshop, All Pakistan Minorities Alliance, ASR/Institue of Women Studies, Aurat Foundation, Centre for Legal Aid, Assistance and Settlement (CLAAS), Community Support Concern, Democratic Commission for Human Development (DCHD), Democratic Women’s Organization, Education Foundation, Gender Development Organization, Human Rights Commission of Pakistan, International Rescue Committee (IRC), Justice & Peace Commission (MSLCP), Labour Education Foundation, Labour Party of Pakistan, Lok Rehas, Lok Sujag, National Commission for Justice & Peace, Nawa-e-Khawateen, Pakistan Christian National Party, Pakistan Institute of Labour Education and Research (PILER), Punjab Naujawaan Mahaz, Society for the Advancement of Education (SAHE), Shirkat Gah, Simorgh, South Asia Partnership (SAP), War Against Rape, Women Action Forum (WAF), Women Workers Helpline, Working Women Organization, Commission for Peace and Human Development, Caritas Pakistan Lahore.

For more information on this isuue, check this web page: Baaghi (The Rebel)

The above organizations have, over decades, worked for the democratic rights of women, minorities, workers and other dis-advantaged population groups. Together, these grassroots organizations and their constituencies have fought and won many battles. The introduction of Women Protection Act in 2006 is one such gain. As well, the same population groups have fought religious fanatics by opposing the blasphemous Blasphemy Laws, by supporting rights of workers/peasants/domestic-workers in their daily struggles. And, indeed, these same people have supported the rights of media workers in Pakistan.

The media workers attended the event/s but were unable to get their reports past the desks of their employers. To view the abhorrent role of Pakistani media Dons, check this information released by the Pakistan Federal Union of Journalists (PFUJ): Pakistan 2010: 19 Media Workers Killed, 327 Wounded, 1500 Retrenched.

I end this with a comment made in a Yahoo discussion group by a wonderfully brave person who has waged a life-long struggle for democratic and human rights of people in Pakistan. ‘It is quite sad that the demo was hardly shown on the media, despite so many friends braving the weather. Yet if a few dozen clerics get together, we see constant clips on TV.’
.
.

Abolish Pakistan’s Shariat Courts and Repeal Blasphemy Laws

The demand to abolish Shariat Courts and to repeal/amend Blasphemy Laws in Pakistan is coming into shape as religious right attempts to take back the few gains made in the past years by the democratic forces in Pakistan.

In the past week, the religious right made two moves: one, to wipe out Women Protection Act 2006, and the other to ‘blasphemise’ MNA Sherry Rehman for her bill to repeal/amend the bloody Blasphemy Laws. The Women Protection Act of 2006 is a small but important gain to provide minimal protection to women charged for adultery/rape and other forms of sexual abuse under the discriminatory Hudood Ordinances of 1979. As well, the right also lodged a legal challenge against MNA Sherry Rehman for her bill to repeal the Blasphemy Laws, and opposed another bill for the repeal of Blasphemy Laws tendered by MNA Bushra Gohar.

This confrontation between the religious right and Pakistan’s democratic forces is inevitable yet a grave prospect. It is grave because Pakistan’s religious right is fully armed in each province, and for years, employs violence to acquire political agreement. On the other hand, the democratic elements represented by the ‘civil society’ have prided themselves on waging fair and non-violent struggles through peaceful and legal means.

Pakistan’s ‘civil society’ will need all of our support against the violent, unjust and extra-legal tactics and policies of religion-based formations that are spoiling to gain supremacy in Pakistan.

Uddari Weblog supports the following statement made yesterday by Insani Huqooq Itehaad (IHI):

‘We, the members of civil society, express our serious reservations about the Federal Shariat Court’s attempt to revert the Women’s Protection Act’s Clause 11, 25, 28 and 29 back to Hudood Ordinances. Another alarming aspect of the FSC judgment is its attempt to expand its jurisdiction and undermine constitutional jurisdiction of High Courts and the Supreme Court of Pakistan.

‘We demand from the government to immediately file a petition against this Declaration. We also demand that the Parliament immediately initiate legislative measures to not only repeal all discriminatory laws against women and religious minorities (such as Blasphemy Laws, Hudood Ordinances, Qisas & Diyat and all clauses under Sections 298 of PPC that single out and persecute a religious minority) but also to abolish all parallel judicial systems.

‘We would like to state that women’s and human rights groups struggled for more than twenty-seven years against the controversial Hudood Ordinances. A plethora of evidence was gathered through research to show the anti-women nature of Hudood Ordinances and their massive misuse particularly Zina Ordinance. Thousands of women languished in jails for years under Zina Ordinance. The acquittal rate of women charged under this law — over ninety percent – indicates the mala fide and false nature of most of the charges against them.

‘In response to the consistent demand for the repeal of Hudood Ordinances, Parliament finally introduced the Women’s Protection Act in 2006 to redress the violation of women’s rights under these laws. The recent study of National Commission on the Status of Women (NCSW) has shown that Women’s Protection Act has brought tremendous relief to women’s lives. Currently there’s hardly any woman who is in prison under the Hudood Ordinance.

‘We regret that Federal Shariat Court has attempted to reverse the gains made by Women’s Protection Act. We believe that the institution of Council of Islamic Ideology and parallel judicial structure of Federal Shariat & Appellate Shariat Courts was part the military dictator Zia-ul-Haq’s political agenda to use religion to legitimize his own dictatorial rule. It is regrettable that despite the consistent demand from civil society organizations and women’s and human rights movements for the repeal of all forms of parallel judicial system, successive civil governments failed to take any concrete action in this regard. We strongly demand that all citizens of this country should be treated as equal, under one law and one judicial system.

‘In view of the history of Federal Shariat Court giving anti-women decisions and blocking the protective legislation for women and religious minorities, we demand that the government should immediately challenge the decision of Federal Shariat Court in the Supreme Court of Pakistan and abolish Federal Shariat Court and parallel legal systems. We also demand that the Constitutional Reform Committee of the Parliament and Supreme Court look into the serious constitutional implications of the FSC verdict.

‘We express our resolve to frustrate all attempts to reverse the gains of Women’s Protection Act. We hereby announce the launch of a nationwide movement to dismantle all parallel judicial systems in Pakistan. We call upon all the democratic and progressive forces in the country to join the citizens’ movement to safeguard the rights of people of Pakistan and to preserve the vision of Quaid-e-Azam’s Pakistan in which the state would not use religion to run its business.’
From:
Organizations & Alliances:
1. Insani Haqooq Ittehad
2. Women Action Forum
3. Aurat Foundation
4. Rozan
5. Pattan
6. Sangi
7. PODA
8. SDPI
9. Idara-e-Taleem-o-Agahi (ITA)
10. CPDI
11. PILER
12. Shirkat Gah
13. The Researchers
14. Sanjan Nagar Public Education Trust (SNPET)
15. Pakistan Coalition for Education (PCE)
16. National Commission for Justice and Peace (NCJP)
Human Rights Activists:
Farzana Bari, Naeem Mirza, Marvi Sirmed, Beena Sarwar, Peter Jacob, Harris Khalique, Salima Hashmi, Khawar Mumtaz, Karamat Ali, Fauzia Yazdani, Sirmed Manzoor, Babar Ayaz
.
.